Lập kế hoạch ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quốc tịch, cư trú, giấy tờ, yêu cầu về con và tài sản; làm rõ công việc luật sư, đương sự và việc bàn giao.
Dịch vụ luật sư ly hôn có yếu tố nước ngoài cần bắt đầu bằng việc xác định đúng quan hệ hôn nhân, thẩm quyền và khả năng chuẩn bị hồ sơ của từng người. Một bên ở nước ngoài, kết hôn tại nước khác hoặc có tài sản ngoài Việt Nam có thể làm phát sinh những công việc riêng. Luật sư hỗ trợ xây dựng lộ trình phù hợp, phân loại giấy tờ và bảo vệ quyền lợi trong phạm vi được thống nhất, thay vì hứa mọi hồ sơ đều giải quyết theo cùng một cách.
Phạm vi có thể gồm đánh giá nơi có thẩm quyền, xác định yêu cầu về hôn nhân, con và tài sản; hướng dẫn giấy tờ; soạn dự thảo; hỗ trợ làm rõ thông tin còn thiếu; và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định. Những công việc này cần được ghi rõ theo giai đoạn. Việc thuê luật sư không làm thay đổi quyền quyết định của Tòa án hoặc loại bỏ trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực của khách hàng.
Ngay từ đầu, cần biết vụ việc hướng đến công nhận sự tự nguyện và thỏa thuận hay có yêu cầu đơn phương. Hai người cùng muốn chấm dứt hôn nhân nhưng chưa thống nhất con hoặc tài sản chưa chắc đã có đầy đủ điều kiện cho phương án thuận tình mà họ dự kiến. Luật sư nên giúp nhận diện đúng phần thống nhất, phần còn bất đồng để tránh chuẩn bị nhầm hồ sơ.
Khách hàng có thể chuẩn bị bản tóm tắt về quốc tịch, nơi cư trú hiện tại của hai bên, địa chỉ có thể liên hệ, nơi đăng ký kết hôn và tình trạng giấy chứng nhận. Nếu có con, ghi tuổi, nơi đang sống, việc chăm sóc và mong muốn giải quyết. Nếu có tài sản, phân biệt tài sản ở Việt Nam, ở nước ngoài và nghĩa vụ đang có.
Điều cần tránh là gom tất cả thành một câu “chồng/vợ ở nước ngoài”. Một người vẫn có địa chỉ rõ nhưng chưa hợp tác khác với người không xác định được nơi ở. Một người đang đi làm ngắn hạn cũng khác với trường hợp sinh sống lâu dài ở nước khác. Dữ kiện càng chính xác, phương án về thông báo, gửi tài liệu và tham gia tố tụng càng có cơ sở.
Không nên tự điền địa chỉ cũ như thể đó là nơi hiện tại hoặc ký thay bên kia cho đủ hồ sơ. Khi không biết thông tin, cần ghi rõ điều đã biết, việc đã thực hiện để tìm hiểu và tài liệu đang có. Việc một bên không phản hồi cũng không tự đồng nghĩa họ đồng ý ly hôn hay từ bỏ mọi yêu cầu về con, tài sản.
Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định thẩm quyền chung đối với vụ việc có yếu tố nước ngoài, trong đó có ly hôn khi nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam hoặc các đương sự nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam. Sau khi xác định Việt Nam có thẩm quyền, còn phải áp dụng quy định để xác định Tòa án cụ thể giải quyết.
Điều 470 quy định những trường hợp thuộc thẩm quyền riêng biệt, gồm ly hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài hoặc người không quốc tịch khi cả hai cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam. Việc xem xét cần dựa vào dữ kiện hồ sơ, không chỉ căn cứ nơi tổ chức lễ cưới hay nơi khách hàng đang thuận tiện đi lại.
Theo Điều 35 hiện hành, thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực được xác định trong cơ cấu Tòa án mới. Vì vậy, không áp dụng mặc định hướng dẫn cũ rằng cứ có yếu tố nước ngoài là nộp Tòa án cấp tỉnh. Kế hoạch dịch vụ cần nêu căn cứ lựa chọn nơi nộp và nội dung còn phải kiểm tra về địa chỉ, yêu cầu hoặc tình trạng hồ sơ.
Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình có quy tắc về trường hợp công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam khi yêu cầu ly hôn và về bất động sản ở nước ngoài. Do đó, thẩm quyền giải quyết không có nghĩa mọi yêu cầu đều tự động dùng cùng một quy tắc nội dung. Việc xác định quốc tịch, thường trú chung và nơi có tài sản giúp luật sư đánh giá vấn đề nào cần nghiên cứu hoặc phối hợp thêm.
Dịch vụ luật sư ly hôn có yếu tố nước ngoài nên có một bảng kiểm tài liệu phù hợp, không chỉ gửi danh sách chung rồi để khách hàng tự đoán. Tài liệu thường liên quan đến nhân thân, hôn nhân, cư trú, con chung và yêu cầu tài sản. Mỗi nhóm cần được kiểm tra về sự thống nhất họ tên, ngày sinh, số giấy tờ, cơ quan cấp và tình trạng bản chính.
| Nhóm | Điểm cần làm rõ |
|---|---|
| Nhân thân, địa chỉ | Quốc tịch, giấy tờ đang sử dụng, nơi cư trú và địa chỉ có thể gửi thông báo |
| Hôn nhân | Nơi đăng ký, tài liệu hiện có, trích lục hoặc thủ tục liên quan cần kiểm tra |
| Con chung | Giấy khai sinh, nơi ở, việc chăm sóc, học tập và yêu cầu cụ thể |
| Tài sản, nghĩa vụ | Nơi có tài sản, quyền đứng tên, nguồn hình thành và khoản nợ đang tranh luận |
| Tài liệu nước ngoài | Nguồn cấp, bản dịch, hình thức xác nhận và trường hợp miễn nếu có |
Không yêu cầu sổ hộ khẩu giấy như một thành phần phổ quát mà bỏ qua cách xác minh thông tin cư trú hiện hành. Nếu mất giấy chứng nhận kết hôn, cần xem xét việc xin trích lục hoặc tài liệu phù hợp từ cơ quan có thẩm quyền, thay vì mặc nhiên cho rằng một bản photocopy là đủ. Với hôn nhân đăng ký ở nước ngoài, phải kiểm tra tình trạng hộ tịch và yêu cầu sử dụng giấy tờ trong đúng hoàn cảnh.
Điều 478 Bộ luật Tố tụng dân sự điều chỉnh công nhận giấy tờ nước ngoài gửi Tòa án Việt Nam. Cần phân biệt giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp với tài liệu do cá nhân ở nước ngoài lập, đồng thời kiểm tra yêu cầu dịch, công chứng, chứng thực và hợp pháp hóa hoặc căn cứ miễn. Không nên khẳng định mọi tài liệu đều được miễn hoặc mọi chứng nhận từ nước ngoài đều thay được các bước cần thiết tại Việt Nam.
Một bản dịch có thể đúng ngôn ngữ nhưng thông tin trong giấy tờ lại chưa khớp nhau. Vì vậy, nên kiểm tra trước khi tốn chi phí hoàn thiện nhiều bộ: tên sau kết hôn, cách phiên âm, số hộ chiếu cũ và địa chỉ đã thay đổi. Những khác biệt có thể giải thích được cần được xử lý có căn cứ, không tự sửa vào bản gốc.
Khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự không cho đương sự ủy quyền người khác thay mình tham gia tố tụng đối với việc ly hôn. Người thân yêu cầu theo khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình có cơ chế đại diện riêng, không phải việc nhận ủy quyền ly hôn thông thường. Luật sư có thể hỗ trợ, soạn hồ sơ và tham gia bảo vệ quyền lợi theo tư cách phù hợp; không được diễn giải hợp đồng dịch vụ thành giấy phép thay khách hàng làm mọi việc cá nhân.
Kế hoạch nên chỉ rõ khách hàng cần kiểm tra, ký và cung cấp gì; việc nào có thể phối hợp từ xa; khả năng phải có mặt và điều kiện xem xét yêu cầu vắng mặt theo thủ tục tương ứng. Không thể hứa chung rằng người ở nước ngoài không cần về hoặc mọi hồ sơ chỉ cần một lần đến Tòa.
Nếu hai người ở hai múi giờ khác nhau, nên thống nhất cách nhận dự thảo, thời hạn phản hồi và kênh xác nhận chỉ dẫn. Tài liệu được ký ở nước ngoài cũng cần kiểm tra hình thức sử dụng. Việc gửi một bản scan qua ứng dụng nhắn tin giúp trao đổi ban đầu nhưng không tự bảo đảm đáp ứng toàn bộ yêu cầu nộp tài liệu.
Khi có con ở nước ngoài, cần làm rõ nơi sống hiện tại, môi trường học tập, người chăm sóc, khả năng duy trì quan hệ với cả cha mẹ và nội dung yêu cầu. Đừng chỉ ghi ai được nuôi mà bỏ qua việc thực hiện sau này. Các vấn đề có yếu tố nước ngoài về cấp dưỡng, di chuyển trẻ và sử dụng quyết định tại nước khác cần được đánh giá riêng, không áp dụng máy móc công thức của một hồ sơ hoàn toàn trong nước.
Điều 129 Luật Hôn nhân và gia đình có quy tắc riêng về pháp luật áp dụng cho nghĩa vụ cấp dưỡng có yếu tố nước ngoài, gắn với nơi cư trú của người yêu cầu và trường hợp không có nơi cư trú tại Việt Nam. Vì vậy, cần kiểm tra căn cứ lựa chọn pháp luật trước khi áp một mức tiền hoặc cơ chế của hồ sơ trong nước vào yêu cầu xuyên biên giới.
Với tài sản, nên tách từng nơi có tài sản và từng loại quyền cần giải quyết. Điều 127 đặt quy tắc riêng cho bất động sản ở nước ngoài; vì vậy, không cam kết một bản án Việt Nam sẽ tự chuyển quyền sở hữu ở quốc gia khác. Nếu cần luật sư hoặc chuyên gia tại nước đó, phạm vi phối hợp, tài liệu trao đổi và chi phí phải được thống nhất trước.
Dịch vụ luật sư ly hôn có yếu tố nước ngoài cũng cần phân biệt chấm dứt hôn nhân với thủ tục sử dụng kết quả sau đó. Khách hàng nên nêu mục đích thực tế: cập nhật hộ tịch, sử dụng tại nơi đang cư trú, xử lý tài sản hoặc một công việc khác. Từ đó mới xác định phần bàn giao và công việc bổ sung, tránh tưởng rằng nhận được văn bản là mọi thủ tục ở cả hai nước đã hoàn tất.
Sau khi nộp, cần theo dõi thông báo, yêu cầu bổ sung và nghĩa vụ tài chính theo hướng dẫn áp dụng. Thứ tự nộp, kiểm tra, thông báo tạm ứng và thụ lý không nên được hiểu là cứ gửi hồ sơ là đã được thụ lý ngay. Người phụ trách cần cập nhật rõ tài liệu nào đã nộp, văn bản nào mới nhận và thời hạn cần lưu ý.
Việc gửi giấy tờ ra nước ngoài, xác minh địa chỉ hoặc chờ phản hồi có thể ảnh hưởng tiến độ. Mốc dự kiến hoàn thành công việc của luật sư cần tách khỏi thời gian do cơ quan có thẩm quyền hoặc bên thứ ba quyết định. Nếu có rủi ro chậm vì thông tin thiếu, nên nói rõ việc cần khắc phục thay vì hứa “rút ngắn tối đa” mà không giải thích điều kiện.
Cũng cần phân biệt hòa giải tại cơ sở với các hoạt động hòa giải, làm việc trong quá trình giải quyết tại Tòa án và những trường hợp pháp luật cho phép không tiến hành. Không coi việc chưa có xác nhận hòa giải ở xã là lý do chung ngăn mọi người nộp hồ sơ. Từng yêu cầu của cơ quan tiếp nhận cần được đối chiếu căn cứ để xử lý đúng.
Đề xuất dịch vụ nên ghi rõ gồm việc tư vấn, dự thảo, rà soát giấy tờ, hỗ trợ nộp và bảo vệ quyền lợi ở giai đoạn nào. Chi phí dịch, xác nhận tài liệu, gửi hồ sơ, án phí hoặc chi phí bên thứ ba cần được phân biệt với thù lao. Nếu có yêu cầu mới, phải làm rõ việc điều chỉnh phạm vi trước khi phát sinh công việc đáng kể.
Khách hàng có thể tham khảo thủ tục ly hôn tại Việt Nam để chuẩn bị câu hỏi, sau đó đề nghị đánh giá riêng theo thông tin đã cung cấp. Tại Công ty Luật Jurion & Partners, việc hỗ trợ cần được xác định bằng hồ sơ và phạm vi thỏa thuận, gồm phần khách hàng trực tiếp thực hiện và phần luật sư đảm nhiệm. Không có cơ sở cam kết trước quyết định của Tòa hoặc hiệu lực sử dụng ở nước khác khi chưa xem xét.
Khi kết thúc giai đoạn dịch vụ, nên có danh mục tài liệu bàn giao, văn bản đã nhận, việc còn phải làm và thời hạn liên quan nếu có. Khách hàng giữ bản sao quan trọng và biết ai đang giữ bản gốc. Cách bàn giao rõ giúp việc tiếp tục sử dụng kết quả thuận lợi hơn, nhất là khi đương sự sinh sống xa Việt Nam.
>>> Xem thêm: Vợ chồng ly hôn, tài sản thừa kế thuộc về ai
>>> Xem thêm: Tư vấn thanh toán và phân chia di sản thừa kế đúng luật
Dịch vụ luật sư ly hôn có yếu tố nước ngoài có giá trị khi giúp khách hàng đi từ dữ kiện chưa rõ đến một lộ trình có căn cứ và có thể phối hợp thực hiện. Xác định đúng thẩm quyền, phân loại giấy tờ, làm rõ sự tham gia của đương sự và chuẩn bị cách sử dụng kết quả là những bước cần thiết để bảo vệ quyền lợi, đồng thời hạn chế việc phải sửa hồ sơ hoặc hiểu nhầm phạm vi hỗ trợ.
Đăng ký nhận bản tin ngay hôm nay để nhận được những thông tin mới nhất từ Jurion Partners