Ủy quyền là một trong những phương thức pháp lý quan trọng phổ biến, giúp cá nhân, tổ chức có thể giao lại quyền hoặc nghĩa vụ cho người khác thực hiện thay mình trong các giao dịch dân sự, thương mại,… Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng được phép ủy quyền, nếu vô tình vi phạm điều cấm này, hậu quả có thể vô hiệu hóa toàn bộ giao dịch, ảnh hưởng đến quyền lợi của cả bên ủy quyền lẫn bên được ủy quyền. Vậy những trường hợp nào không được phép ủy quyền? Làm sao để nhận diện và phòng tránh rủi ro pháp lý ngay từ đầu? Bài viết dưới đây của Công ty Luật Apolo Lawyers sẽ giúp cho Quý khách hàng giải đáp được vấn đề này. Quý khách hàng vui lòng liên hệ đến Hotline 0903.419.479 để được Công ty luật Apolo Lawyers hỗ trợ tốt nhất.
Hiện tại, pháp luật Việt Nam không quy định cụ thể khái niệm ủy quyền là gì? Tuy nhiên, ủy quyền là một trong hai hình thức đại diện theo quy định của pháp luật được ghi nhận tại Điều 135 Bộ luật dân sự 2015 quy định về căn cứ xác lập quyền đại diện: “Quyền đại diện được xác lập theo ủy quyền giữa người được đại diện và người đại diện (gọi là đại diện theo ủy quyền);”
Và căn cứ Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hợp đồng ủy quyền: “Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Như vậy, ủy quyền có thể được hiểu là việc thỏa thuận của các bên theo đó bên được ủy quyền sẽ có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền. Ví dụ thực tế, ông A muốn khởi kiện người vay nợ nhưng không thể tự mình trực tiếp tham gia tố tụng tại Tòa án do đang sinh sống ở nước ngoài. Do đó, ông A này đã ủy quyền cho Công ty Luật Apolo Lawyers để thực hiện các hoạt động tố tụng tại Tòa án.

Một số trường hợp không được ủy quyền trong lĩnh vực dân sự?
2.1. Đăng ký kết hôn
Trong thủ tục đăng ký kết hôn được quy định tại Quyết định số 3814/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp ngày 07 tháng 12 năm 2012 quy định: “Khi đăng ký kết hôn, hai bên nam nữ phải có mặt.”
2.2. Ly hôn
Căn cứ khoản 4 Điều 85 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về người đại diện: “Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện.”
Như vậy, việc ly hôn phải do chính đương sự trực tiếp tham gia tố tụng để thể hiện rõ ý chí tự nguyện, không bị ép buộc và không được chuyển giao cho người khác thông qua ủy quyền như trong các quan hệ dân sự thông thường.
2.3. Công chứng di chúc
Căn cứ khoản 1 Điều 56 Luật Công chứng 2014 quy định về công chứng di chúc: “Người lập di chúc phải tự mình yêu cầu công chứng di chúc, không ủy quyền cho người khác yêu cầu công chứng di chúc.”
Theo quy định pháp luật, việc công chứng di chúc là hành vi cá nhân của người lập di chúc, thể hiện ý chí, nguyện vọng riêng biệt về việc phân chia tài sản sau khi chết. Do đó, người lập di chúc bắt buộc phải trực tiếp yêu cầu công chứng, không được lập giấy ủy quyền cho người khác thực hiện thay mình nhằm đảm bảo tính tự nguyên, trung thực của người lập di chúc. Đồng thời, để phòng ngừa rủi ro tránh tình trạng giả mạo hay ép buộc lập di chúc.
2.4. Quyền và lợi ích hợp pháp người ủy quyền và người được ủy quyền đối lập nhau
Căn cứ khoản 1 Điều 87 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về những trường hợp không được làm người đại diện, bao gồm 02 đối tượng chính:
- Nếu họ cũng là đương sự trong cùng một vụ việc với người được đại diện mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ đối lập với quyền và lợi ích hợp pháp của người được đại diện;
- Nếu họ đang là người đại diện theo pháp luật trong tố tụng dân sự cho một đương sự khác mà quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự đó đối lập với quyền và lợi ích hợp pháp của người được đại diện trong cùng một vụ việc.
Quy định này nhằm đảm bảo nguyên tắc khách quan, trung thực và tránh xung đột lợi ích trong hoạt động đại diện. Nếu cho phép ủy quyền trong trường hợp này, người đại diện có thể vì lợi ích cá nhân mà làm tổn hại đến quyền lợi của người được đại diện, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính công bằng, minh bạch trong quá trình giải quyết của Tòa án.

Một số trường hợp không được ủy quyền trong lĩnh vực dân sự?
Tư vấn về điều kiện, phạm vi và thời hạn ủy quyền phù hợp với từng trường hợp cụ thể;
Soạn thảo hợp đồng ủy quyền theo đúng quy định pháp luật;
Tư vấn giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến việc ủy quyền;
Đại diện theo ủy quyền trong các thủ tục tố tụng tại Tòa án.
Nếu Quý khách vẫn còn khó khăn, thắc mắc thêm về các vấn đề liên quan đến ủy quyền. Cũng như các vấn đề khác Quý khách hàng vui lòng liên hệ với công ty chúng tôi Công ty Luật Apolo Lawyers qua Email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline - 0903.419.479 để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất.
Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.
>>>Xem thêm: Mua bán nhà đất dưới hình thức Hợp đồng ủy quyền
>>>Xem thêm: Làm sao để nhượng quyền thương hiệu thành công?
APOLO LAWYERS