Call us: (028) 66.701.709 | Hotline: 0903.419.479

Ngôn ngữ

englishEnglish / VietnamTiếng Việt

Nhãn hiệu có được bảo hộ sở hữu trí tuệ hay không?

Nhãn hiệu thuộc đối tượng quyền sở hữu công nghiệp, nhưng một mẫu cụ thể cần đáp ứng điều kiện và có căn cứ xác lập quyền. Hiểu đúng cơ chế, ngoại lệ và phạm vi bảo vệ.

Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu được pháp luật Việt Nam quy định trong nhóm quyền sở hữu công nghiệp. Vì vậy, câu trả lời cho việc nhãn hiệu có được bảo hộ hay không là có, nhưng cần phân biệt việc pháp luật thừa nhận một loại đối tượng với việc một dấu hiệu cụ thể đã được xác lập quyền. Một tên gọi hoặc logo đang dùng chưa tự động có toàn bộ quyền độc quyền chỉ vì chủ kinh doanh đã bỏ công sức xây dựng.

Để xác định tình trạng thực tế, cần xem dấu hiệu, hàng hóa hoặc dịch vụ, người có quyền đăng ký và căn cứ xác lập quyền. Nếu đang có tranh chấp, còn phải đối chiếu hành vi của bên còn lại với phạm vi quyền có thể chứng minh. Cách tiếp cận này giúp tránh hai suy nghĩ đều quá đơn giản: cứ có logo là được bảo vệ tuyệt đối, hoặc chưa có giấy chứng nhận thì mọi hình thức bảo vệ đều bị loại trừ.

Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu thuộc nhóm quyền nào?

Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ xếp nhãn hiệu trong các đối tượng quyền sở hữu công nghiệp. Chức năng chính của nhãn hiệu là phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của những chủ thể khác nhau. Khi xem xét bảo hộ, điều quan trọng là dấu hiệu được sử dụng với chức năng gì và có đáp ứng điều kiện liên quan hay không, thay vì chỉ đánh giá hình ảnh có đẹp hoặc tên gọi có dễ quảng cáo.

Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu không đồng nghĩa cơ quan nhà nước cấp quyền độc quyền đối với toàn bộ sản phẩm. Một doanh nghiệp có thể được bảo vệ dấu hiệu dùng cho sản phẩm trong phạm vi xác định, trong khi các nhà sản xuất khác vẫn được kinh doanh sản phẩm cùng loại với dấu hiệu hợp pháp của họ. Quyền đối với hình dáng, giải pháp kỹ thuật hoặc tác phẩm thiết kế cần được xem xét theo cơ chế tương ứng.

Ví dụ, cơ sở bán bánh dùng một tên chữ kèm hình minh họa. Cần xác định mẫu nào là nhãn hiệu dự định đăng ký và dùng cho hàng hóa hoặc dịch vụ nào. Công thức làm bánh, ảnh chụp quảng cáo và thiết kế bao bì không nên được coi là đã giải quyết quyền chỉ vì cơ sở nộp đơn cho tên và biểu tượng.

Một dấu hiệu cần vượt qua những kiểm tra gì?

Dạng dấu hiệu và khả năng phân biệt

Điều 72 quy định các điều kiện chung đối với dạng dấu hiệu được chấp nhận và khả năng phân biệt. Các yêu cầu này cần được đọc cùng nhau, không phải hai phương án để tùy chọn. Với dấu hiệu nhìn thấy được, chữ hoặc hình vẫn phải được đánh giá trong tổng thể và trong mối liên hệ với hàng hóa, dịch vụ dự kiến.

Một cách trình bày thông thường chỉ thông báo loại hàng có thể gặp vấn đề khác với một tên có khả năng giúp người mua nhận biết nguồn gốc thương mại. Tuy nhiên, không nên kết luận từ một thành phần riêng lẻ mà bỏ qua toàn bộ mẫu và những trường hợp pháp luật có quy định riêng. Nếu dựa vào quá trình sử dụng để lập luận, cần có tài liệu phù hợp thay vì chỉ nói đã kinh doanh lâu năm.

Dấu hiệu bị loại trừ và thông tin gây hiểu sai

Không phải mọi nội dung có thể vẽ thành logo đều được dùng làm nhãn hiệu. Điều 73 có các nhóm dấu hiệu không được bảo hộ với danh nghĩa này, bao gồm những trường hợp liên quan đến biểu tượng được pháp luật bảo vệ, dấu hiệu gây hiểu sai hoặc bản sao tác phẩm không được phép. Cần kiểm tra đúng điều kiện của từng trường hợp, không xem danh sách thiết kế gợi ý là căn cứ hợp pháp để sử dụng.

Chẳng hạn, chọn một hình ảnh vì nhìn “giống dấu chứng nhận” có thể khiến người mua hiểu sản phẩm đã qua đánh giá của một tổ chức. Người thiết kế và chủ kinh doanh nên hỏi rõ nguồn gốc, ý nghĩa và quyền sử dụng thành phần đó. Thay một màu hoặc thêm tên cửa hàng không tự khắc phục mọi vấn đề của mẫu ban đầu.

Đối chiếu với quyền và dấu hiệu có trước

Khi đánh giá bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu, cần xem thêm khả năng xung đột với các đối tượng liên quan theo Điều 74. Công việc không chỉ tìm một nhãn hiệu giống hệt đã được cấp. Cách đọc, cách thể hiện, hàng hóa hoặc dịch vụ và những căn cứ quyền khác có thể ảnh hưởng đến nhận định.

Tra cứu giúp phát hiện thông tin cần xem xét nhưng không phải giấy bảo đảm cấp văn bằng. Nếu có đối chứng, kết quả hữu ích cần giải thích vì sao đáng chú ý và hướng đánh giá tiếp theo. Người nộp nên quyết định phương án dựa trên phân tích đó trước khi triển khai hàng loạt nhãn hàng, thay vì chỉ chờ một câu trả lời có hoặc không.

Ba câu hỏi cần phân biệt khi xác định nhãn hiệu có được bảo hộ hay không
Đối tượng được luật thừa nhận, điều kiện của mẫu và căn cứ xác lập quyền là những vấn đề khác nhau.

Quyền được xác lập khi nào?

Nhãn hiệu thông thường

Đối với nhãn hiệu thông thường, khoản 3 Điều 6 quy định căn cứ xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng hoặc công nhận đăng ký quốc tế theo điều ước áp dụng. Biên nhận hồ sơ và việc đơn được công khai không nên được giới thiệu là kết quả đã được bảo hộ. Người nộp cần tiếp tục theo dõi quá trình xử lý và những yêu cầu phát sinh.

Doanh nghiệp nên quản lý từng trạng thái bằng tài liệu thực tế: đơn đã nộp, thông báo nhận được và kết quả giải quyết. Khi trao đổi với nhà phân phối hoặc nhà đầu tư, mô tả đúng trạng thái giúp các bên hiểu việc nào đã hoàn tất và việc nào còn cần theo dõi. Một lịch dự kiến trong hợp đồng dịch vụ không thay thế quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Nhãn hiệu nổi tiếng

Pháp luật có cơ chế xác lập quyền đối với nhãn hiệu nổi tiếng trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc thủ tục đăng ký. Tuy nhiên, đây không phải cách để mọi cơ sở chưa nộp đơn tự coi mình đã có quyền. Muốn dựa vào cơ chế này phải đánh giá căn cứ và chứng cứ tương ứng; cách tự giới thiệu “nổi tiếng” trên quảng cáo chưa đủ để kết luận.

Chính vì có những cơ chế khác nhau, việc bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu cần được xem xét theo đối tượng và tình trạng cụ thể. Nếu chưa có văn bằng, không nên mặc nhiên kết luận không còn bất kỳ khả năng bảo vệ nào. Cũng không nên đi đến kết luận ngược lại rằng chỉ cần có doanh số hoặc người theo dõi là được hưởng cơ chế dành cho nhãn hiệu nổi tiếng.

Chưa có văn bằng thì xử lý việc bị sao chép logo ra sao?

Trước hết, cần xác định đang nói đến dấu hiệu phân biệt, tác phẩm thiết kế, tên thương mại hay một hành vi khác trong kinh doanh. Quyền tác giả đối với một thiết kế đủ điều kiện và quyền đối với nhãn hiệu có căn cứ, phạm vi khác nhau. Có thể cần xem nhiều khía cạnh của cùng một hình ảnh, nhưng không vì thế mà mọi yêu cầu đều tự động được chấp nhận.

Người yêu cầu nên tập hợp hợp đồng thiết kế, bản gốc, tài liệu bàn giao, chứng cứ sử dụng và hình ảnh hành vi bị phản ánh. Với mỗi tài liệu, ghi rõ tài liệu chứng minh điều gì và còn điểm nào chưa xác minh. Nếu chỉ có ảnh logo tải từ mạng hoặc lời khẳng định đã dùng trước, cần làm rõ thêm thay vì gửi thông báo với kết luận chắc chắn vượt quá chứng cứ.

Trong lúc xem xét, tránh tự đồng nhất việc hai hình có nét giống nhau với một hành vi xâm phạm đã được kết luận. Cần đối chiếu căn cứ quyền, chủ thể có quyền yêu cầu và tình huống sử dụng thực tế. Một thông báo phù hợp nên mô tả chính xác sự việc và yêu cầu có cơ sở; nếu đang có thời hạn xử lý hồ sơ hoặc tranh chấp, cần ưu tiên kiểm tra mốc đó.

Phạm vi bảo hộ không phải một quyền vô hạn

Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu cần được đọc theo mẫu, hàng hóa hoặc dịch vụ, chủ thể và tình trạng hiệu lực. Có quyền đối với dấu hiệu không đồng nghĩa có thể ngăn mọi người dùng một từ trong mọi bối cảnh. Việc đánh giá sử dụng có xâm phạm hay không còn phải xem các điều kiện và giới hạn do pháp luật quy định.

Doanh nghiệp cũng cần phân biệt quyền tại Việt Nam với kế hoạch sử dụng ở nước ngoài. Có văn bằng trong nước chưa tự tạo độc quyền tại mọi thị trường xuất khẩu. Trước khi đưa hàng đến một thị trường mới, nên kiểm tra phương án bảo vệ và rủi ro tại đó, thay vì chỉ dịch tên sang ngôn ngữ khác rồi coi công việc pháp lý đã hoàn tất.

Chuẩn bị thông tin để đánh giá đúng khả năng bảo vệ

  • Bản mẫu đang sử dụng và bản dự định đăng ký; chỉ rõ phần chữ, hình hoặc màu nào có thay đổi giữa các phiên bản.
  • Sản phẩm, dịch vụ thực tế cùng thị trường dự kiến, tránh chỉ ghi một lĩnh vực kinh doanh quá rộng.
  • Thông tin chủ thể và tài liệu về nguồn gốc thiết kế, quyền đăng ký hoặc quyền sử dụng được nhận từ bên khác.
  • Đơn, thông báo, văn bằng và chứng cứ sử dụng đã có; sắp xếp theo thời điểm để xác định trạng thái thực tế.
  • Nếu có tranh chấp, lưu riêng dấu hiệu bị phản ánh, người sử dụng, cách sử dụng và tài liệu đã kiểm tra được.

Khi trao đổi với Công ty Luật Jurion & Partners, bộ thông tin này giúp đặt đúng câu hỏi: mẫu có khả năng đáp ứng điều kiện nào, còn thiếu căn cứ gì và nên thực hiện công việc nào trước. Không cần đợi có tranh chấp mới kiểm tra nguồn gốc hoặc quyền đối với bộ nhận diện.

Đối với nhu cầu xác lập quyền, bạn có thể đối chiếu phần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa để nối việc đánh giá điều kiện với kế hoạch hồ sơ. Sau khi có kết quả, tiếp tục lưu tài liệu và theo dõi việc sử dụng để quyền được ghi nhận phù hợp với hoạt động kinh doanh.

Xem thêm: Dịch vụ Luật sư tố tụng tại Thành phố Hồ Chí Minh

Xem thêm: Tham gia giải quyết tranh chấp liên quan đến hợp đồng

Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu là cơ chế pháp lý có điều kiện, căn cứ xác lập và phạm vi cụ thể. Hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra mẫu, chủ thể và hồ sơ quyền đang có, đồng thời phân biệt rõ mục tiêu đăng ký với việc xử lý hành vi đã phát sinh. Một đánh giá dựa trên tài liệu sẽ giúp lựa chọn bước đi phù hợp hơn những khẳng định tuyệt đối về một logo hoặc tên gọi.

Dịch vụ Luật sư tư vấn ly hôn nhanh

Điều tra, đánh giá pháp lý tổng thể trong M&A - Due Diligence (DD)

Dịch vụ Luật sư đại diện tham gia tố tụng

Dịch Vụ Tham Gia Giải Quyết Tranh Chấp Tại Tòa Án

Dịch vụ luật sư bào chữa hình sự

Đăng ký nhận tin

Đăng ký nhận bản tin ngay hôm nay để nhận được những thông tin mới nhất từ Jurion Partners

icon_email
phone-icon