Trong các giao dịch dân sự, đặc biệt là trong hợp đồng vay tài sản, vấn đề lãi suất luôn là yếu tố quan trọng cần được xác định rõ ràng. Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, Bộ luật Dân sự 2015 đã có quy định cụ thể về mức lãi suất hợp pháp, giới hạn mức trần lãi suất và hậu quả pháp lý khi vi phạm quy định này. Bài viết dưới đây của Công ty Luật Apolo Lawyers sẽ giúp cho Quý khách hàng giải đáp được vấn đề này. Quý khách hàng vui lòng liên hệ đến Hotline 0903.419.479 để được Công ty luật Apolo Lawyers hỗ trợ tốt nhất.
Căn cứ Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hợp đồng cho vay tài sản: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Ví dụ thực tế, ông A cho anh B vay 10 triệu đồng để sửa xe máy và hai bên thỏa thuận thời hạn vay là 1 tháng, không tính lãi. Sau 1 tháng, anh B sẽ hoàn trả lại đúng 10 triệu đồng cho ông A. Theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, đây là hợp đồng vay tài sản vì ông A đã giao tiền cho anh B và anh B có nghĩa vụ hoàn trả số tiền đã vay đúng hạn. Do các bên không có thỏa thuận về lãi suất, nên anh B không phải trả thêm lãi cho khoản vay này.
Cho vay vượt trần lãi suất và những điều cần lưu ý!
Căn cứ Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về lãi suất như sau:
“Điều 468. Lãi suất
1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”
Ý nghĩa của quy định nhằm mục đích tự do thỏa thuận là nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự. Các bên có thể thương lượng để đưa ra mức lãi suất phù hợp với điều kiện thực tế.Tuy nhiên, pháp luật đặt ra giới hạn tối đa 20%/năm nhằm bảo vệ người yếu thế và ngăn chặn hành vi cho vay nặng lãi trá hình.
Lưu ý, trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc vay có lãi nhưng không ghi rõ mức lãi suất cụ thể, khi phát sinh tranh chấp thì theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, mức lãi suất sẽ được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn, tức là 10%/năm tại thời điểm trả nợ. Chẳng hạn, anh B vay tiền của anh A và chỉ ghi trong giấy vay là "có tính lãi" mà không nêu rõ tỷ lệ bao nhiêu. Khi xảy ra tranh chấp, tòa án sẽ căn cứ vào quy định này để áp dụng mức lãi suất 10%/năm nhằm giải quyết vụ việc.
Trong thực tế, không ít trường hợp người cho vay áp đặt mức lãi suất vượt quá giới hạn mà pháp luật cho phép, gây thiệt hại nghiêm trọng cho bên vay và thậm chí có thể bị xử lý hình sự nếu hành vi đủ cấu thành tội phạm.
Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, nếu các bên thỏa thuận mức lãi suất vượt quá 20%/năm thì phần lãi vượt quá sẽ bị vô hiệu và bên vay không có nghĩa vụ phải thanh toán phần lãi đó. Điều này có nghĩa là bên cho vay chỉ được hưởng phần lãi hợp pháp trong giới hạn tối đa là 20%/năm.
Ví dụ thực tế: ông C cho bà D vay 500 triệu đồng với lãi suất 30%/năm, thì phần lãi vượt quá 10% (tương đương 50 triệu đồng/năm) sẽ không có giá trị pháp lý. Ông C chỉ có quyền yêu cầu bà D trả lãi 20%/năm, tức 100 triệu đồng thay vì 150 triệu như thỏa thuận ban đầu.
Cho vay vượt trần lãi suất và những điều cần lưu ý!
Căn cứ Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự:
“Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự
1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”
Tóm lại, hành vi cho vay lãi nặng không chỉ bị vô hiệu về phần lãi vượt mức mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, với hình phạt nghiêm khắc như phạt tiền lên đến 1 tỷ đồng, phạt tù đến 3 năm và bị áp dụng các hình phạt bổ sung khác. Do đó, để tránh rơi vào vòng lao lý, người cho vay cần nắm rõ và tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật về lãi suất trong giao dịch dân sự.
Là đơn vị luật sư uy tín tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty Luật Apolo Lawyers tự hào là chuyên gia tư vấn và bảo vệ quyền lợi pháp lý trong các vụ việc liên quan đến hợp đồng vay tài sản. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ pháp lý sau:
Tư vấn pháp lý về hợp đồng vay tài sản;
Soạn thảo, rà soát hợp đồng vay tài sản;
Tư vấn và đại diện giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tài sản;
Tư vấn về bảo lãnh, thế chấp, cầm cố, đảm bảo quyền lợi của bên cho vay và bên vay;
Đại diện theo ủy quyền làm việc với tòa án, cơ quan thi hành án để bảo vệ quyền lợi khách hàng trong suốt quá trình tố tụng.
Nếu Quý khách vẫn còn khó khăn, thắc mắc thêm về hợp đồng vay tài sản. Cũng như các vấn đề khác Quý khách hàng vui lòng liên hệ với công ty chúng tôi Công ty Luật Apolo Lawyers qua email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline - 0903.419.479 để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất.
Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.
>>> Xem thêm: Các hình thức giải quyết tranh chấp thương mại
APOLO LAWYERS
English
Tiếng Việt